Οι φήμες στον εργασιακό χώρο και η αντιμετώπισή τους

Η εποικοδομητική επικοινωνία είναι απαραίτητη για την αποτελεσματικότητα οποιασδήποτε ομάδας ή τμήματος. Καμία ομάδα δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την κατάλληλη επικοινωνία, αφού η μη  αποτελεσματική επικοινωνία αποτελεί τον πιο συχνό λόγο για τον οποίο δημιουργούνται εντάσεις και διαπροσωπικές συγκρούσεις.

Μέσω της επικοινωνίας μεταφέρουμε ιδέες και πληροφορίες σε ένα άλλο άτομο ή ομάδα ατόμων με τη βοήθεια του προφορικού και γραπτού λόγου, εικόνων, νοηματικής γλώσσας, χειρονομιών και γλώσσας του σώματος. Όμως επικοινωνία δεν είναι μόνο η μετάδοση της πληροφορίας. Θα πρέπει η μεταδιδόμενη πληροφορία αφενός να κωδικοποιείται επιτυχώς από τον πομπό και αφετέρου να κατανοείται αναλλοίωτη από τον δέκτη. Μια ιδέα, όσο σπουδαία και αν είναι, εάν δεν παρουσιασθεί με τον κατάλληλο τρόπο και αν δεν γίνει αντιληπτή και κατανοητή από εκείνους για τους οποίους προορίζεται, τότε είναι άχρηστη.

Πολλές φορές, η πληροφορία γίνεται παραπληροφόρηση, «ρέει» ανάμεσα στα μέλη μιας ομάδας και δημιουργούνται φήμες.  Αυτό είναι το ανεπίσημο δίκτυο επικοινωνίας. Τα ανεπίσημα δίκτυα επικοινωνίας κατευθύνονται προς όποια κατεύθυνση, παρακάμπτουν τα επίπεδα της ιεραρχίας, ικανοποιούν τις κοινωνικές ανάγκες των ατόμων για συναναστροφή στον χώρο εργασίας και διευκολύνουν ή εμποδίζουν την επίτευξη των στόχων.

Τρία χαρακτηριστικά γνωρίσματα ενός ανεπίσημου δικτύου είναι ότι α) δεν «ελέγχεται» από τη διαχείριση, β) ένα ποσοστό εργαζομένων το θεωρεί ως πιο πιστευτό και αξιόπιστο μέσο επικοινωνίας σε σχέση με τις επίσημες ανακοινώσεις που δίδονται από την διαχείριση και γ) χρησιμοποιείται για να εξυπηρετεί τα συμφέροντα των ανθρώπων που βρίσκονται μέσα στο δίκτυο, αφού η διάδοση μιας φήμης κάπου αποσκοπεί. Οι φήμες όμως εύκολα γίνονται κουτσομπολιό.  Γιατί διαδίδονται οι φήμες; Οι σκοποί για τους οποίους δημιουργούνται φήμες στον χώρο εργασίας συνήθως είναι η μείωση του άγχους των εργαζομένων, η προσπάθεια κατανόησης μιας ελλιπούς ή  διακεκομμένης πληροφόρησης, η οργάνωση των μελών μιας υπό-ομάδας και η προσέλκυση ατόμων που βρίσκονται εκτός αυτής της υπο-ομάδας για τη δημιουργία συνασπισμών και για απόκτηση δύναμης και επιρροής στο σύνολο. Επίσης, οι φήμες δημιουργούνται ως αντίδραση σε καταστάσεις οι οποίες είναι σημαντικές, όταν υπάρχει ασάφεια γύρω από την πληροφόρηση και όταν υπάρχει αυξημένος ανταγωνισμός. Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι οι φήμες διατηρούνται είτε μέχρι να αντιμετωπιστεί η στρεσογόνος κατάσταση που δημιουργεί το άγχος στους εργαζομένους ή μέχρι να εκπληρώσουν τον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκαν.

Μέσα από τη δημιουργία μιας φήμης μπορούμε να εξετάσουμε τι είναι αυτό που θεωρούν οι εργαζόμενοι σημαντικό, αφού αξιολογήσουμε ποια πληροφορία-φήμη έχει μεταδοθεί, και να εστιάσουμε στην αντιμετώπισή της. Μπορούμε να εξαλείψουμε εντελώς τις φήμες; όχι. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να μειώσουμε τις αρνητικές συνέπειες που έχει η δημιουργία μιας φήμης εστιάζοντας στη μείωση του εύρους και του αντίκτυπου που έχει η κάθε φήμη στην ομάδα-τμήμα και στο σύνολο των εργαζομένων.  Μπορούμε να ανακοινώσουμε χρονοδιαγράμματα που θα αφορούν στη λήψη σημαντικών αποφάσεων και να ενημερώσουμε σχετικά τους εργαζόμενους, να μιλήσουμε ανοικτά και να εξηγήσουμε, στο βαθμό που είναι εφικτό, τις αποφάσεις και τις συμπεριφορές μας εκείνες οι οποίες μπορεί να φαίνεται ότι χαρακτηρίζονται από ασυνέπεια ή μυστικοπάθεια και να δώσουμε έμφαση στα πλεονεκτήματα και στα μειονεκτήματα των αποφάσεών μας και των μελλοντικών σχεδίων και στον τρόπο με τον οποίο θα τα επικοινωνήσουμε.

Για εκδήλωση ενδιαφέροντος επί του θέματος, παρακαλώ αποστείλατε email στο evdokimein@gmail.com.