Covid-19 και η ψυχική θωράκιση των υγειονομικών

Αν ένα μέλος της οικογένειάς μας εργάζεται στις νοσηλευτικές δομές της χώρας, σίγουρα αντιμετωπίζει με περίσσια δύναμη και αυταπάρνηση την καθημερινότητα και είναι περισσότερο εκτεθειμένο στον Covid-19.

Τι μπορεί να κάνει η οικογένειά του/της για να τον/την στηρίξει ψυχολογικά; 

Εκ των προτέρων, ο κάθε υγειονομικός μπορεί να ενημερώσει την οικογένειά του και να εξηγήσει τον τρόπο με τον οποίο ο ίδιος επιθυμεί να τον υποστηρίξουν όταν επιστρέψει στο σπίτι ύστερα από μια πολυήμερη εφημερία.

Να μην του ασκείται πίεση να μιλήσει όταν δεν το επιθυμεί.

Να μην απομονώνεται συναισθηματικά από το περιβάλλον του.

Είναι σημαντικό να επιστρέφουν στο σπίτι, σε ένα ήρεμο και με κατανόηση οικογενειακό περιβάλλον. Δεν εννοούμε πλασματικά ήρεμο. Χρειάζεται αρκετός ύπνος, καλή διατροφή, επικοινωνία με τα μέλη της οικογένειας και ‘χώρο και χρόνο’ για να γεμίσουν ενέργεια και δύναμη για τις επόμενες ημέρες.

Είμαι υγειονομικός. Πώς μπορώ να θωρακίσω τον εαυτό μου ψυχολογικά;

Ο κάθε υγειονομικός είναι καλό να έχει δημιουργήσει μια εικόνα για την κατάσταση που δύναται να αντιμετωπίσει. Επίσης είναι καλό να γνωρίζει τη συναισθηματική κατάσταση στην οποία μπορεί να βρεθεί ο ίδιος και οι νοσούντες και να έχει προετοιμαστεί για αυτό, όσο βέβαια είναι δυνατόν.

Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των περιστατικών στις νοσηλευτικές δομές, εκτός από την επιστημονική γνώση και τεχνική κατάρτιση, είναι απαραίτητη η ομαδική εργασία και η καλή συνεργασία μεταξύ των μελών της ομάδας. Η τήρηση της ιεραρχίας, των αρχών παροχής πρώτων βοηθειών, της νοσηλείας, των κανόνων, των πρωτοκόλλων και η ανάθεση των εργασιών είναι απαραίτητοι παράγοντες για την εύρυθμη λειτουργία της ομάδας. Ακόμα, ο σεβασμός μεταξύ των μελών της ομάδας για τα ποικίλα αντικείμενα εργασίας και το μοίρασμα των εργασιών, συμπεριλαμβανομένου και του συναισθηματικού βάρους, θα συμβάλλει στην μείωση των συγκρατημένων συναισθημάτων.

Καλό είναι να ενθαρρύνονται τα μέλη της ομάδας για ολιγόλεπτη ξεκούραση, αν και όποτε οι συνθήκες το επιτρέψουν. Τα μέλη της ομάδας είναι καλό να γνωρίζουν ότι ενδέχεται να ταυτιστούν με τα κρούσματα και να βλέπουν σε αυτά ένα μέλος της οικογένειάς τους, τον εαυτό τους, ένα φίλο τους. Πρόκειται για μια φυσιολογική και αναμενόμενη αντίδραση, που όμως πρέπει να αντιμετωπιστεί με κατανόηση και ψυχραιμία από τους ίδιους για να μπορέσουν να αντεπεξέλθουν στο έργο τους.Ο κάθε υγειονομικός πρέπει να γνωρίζει ότι μπορεί, και είναι απόλυτα φυσιολογικό, να εκδηλώσει υπερκόπωση, σωματική/πνευματική εξάντληση, αποστασιοποίηση και αρνητικά συναισθήματα (άγχος, ενοχές) λόγω των καταστάσεων που θα αντιμετωπίσει. Σε αυτή την περίπτωση, είναι καλύτερο να ενημερώνουν ούτως ώστε να κάνουν ένα διάλειμμα ή να αντικατασταθούν, προς αποφυγή μοιραίου χειρισμού ή της λήψης μιας λανθασμένης απόφασης. Σε περίπτωση που αρχίσει να βιώνει άγχος, στρες ή πανικό, είναι καλό να παρατηρήσει τις σωματικές του αντιδράσεις, να αναγνωρίσει αυτό που σκέφτεται και αυτό που νιώθει και να προσπαθήσει να πάρει τον έλεγχο των συναισθημάτων του. Για παράδειγμα, μπορεί να πει στον εαυτό του: «Τώρα πανικοβάλλομαι και αυτό δεν θα με βοηθήσει να προσφέρω βοήθεια».

Σε περίπτωση που αρχίσει να βιώνει άγχος, στρες ή πανικό, ας σκεφτεί αυτά τα πέντε ‘βήματα’:

ΔΕΞΟΥ τον  πανικό σου και ανέπνεε ήρεμα.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕ δηλαδή προσπάθησε να ‘μείνεις έξω’ από αυτό που συμβαίνει και παρατήρησέ το.

ΔΡΑΣΕ φυσιολογικά. Μην κάνεις κάτι για να ξεφύγεις από τον πανικό γιατί τότε είναι περισσότερο πιθανό να κάνεις κάποιο λάθος.

ΕΠΑΝΕΛΑΒΕ τα τρία πρώτα βήματα.

ΠΕΡΙΜΕΝΕ το καλύτερο, αφού κάνεις το καλύτερο που μπορείς. Δηλαδή μην καταστροφολογείς.

Σε περίπτωση που νιώσεις άγχος, στρες ή πανικό, να ξέρεις ότι «δεν είσαι το άγχος σου». Δες το άγχος σου σαν έναν απρόσκλητο επισκέπτη. Εάν το δεις σαν κάτι ΈΞΩ ΑΠΌ ΕΣΕΝΑ, τότε μπορείς να το αντιμετωπίσεις γιατί χρησιμοποιείς τον «παρατηρητή εαυτό σου».

Είναι σημαντικό να γνωρίζουν ότι κατά τη διάρκεια του καθήκοντος, είναι σύνηθες να εμφανίσουν αρνητικές σκέψεις όπως είναι οι λανθασμένες σκέψεις περί άδικου κόσμου ή μειωμένες προσδοκίες και έλλειψη ελπίδας. Το να παραμένουν στο παρόν και να εστιάζουν στο έργο που έχουν κληθεί να φέρουν εις πέρας, χωρίς περαιτέρω γενικεύσεις και κριτική, είναι το καλύτερο.